Ankara’nın küçük modüler reaktör (SMR) hedefi, hem enerji arz güvenliği hem de teknoloji yetkinliği açısından “cumhuriyet tarihinin en kritik virajlarından biri” olarak görülüyor. Uzmanlar, sürece savunma sanayii şirketlerinin de aktif katkı verebileceğini belirtiyor.
Yol haritasının işaret fişeği
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mart 2025’te duyurduğu nükleer teknopark planıyla “yerli modüler nükleer reaktör geliştirme” hedefini netleştirdi. Bu adım, SMR’lerin Türkiye’nin orta-uzun vadeli enerji stratejisinde kilit konuma yerleşeceğine işaret ediyor.
SMR neden kritik?
Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu’na göre, SMR’ler 300 MW’a kadar kurulu güçle, klasik reaktörlerin yaklaşık üçte biri kapasiteye sahip; daha küçük alan, daha kısa inşa süresi ve modüler ölçeklenme imkânı sunuyor. Üretim-taşıma-montaj zincirinin sadeleşmesi maliyeti aşağı çekerken, projelerin ihtiyaca göre kademeli büyütülmesini mümkün kılıyor.
Talep artışı ve kapasite hedefleri
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın daha önce paylaştığı çerçeveye göre Türkiye’nin elektrik talebi önümüzdeki 30 yılda 3 kat artacak. 2035’e kadar 7 GW nükleer gücü şebekeye almak hedefleniyor; SMR’lerin devreye girmesiyle 2050’de 20 GW seviyesine ulaşılabileceği değerlendiriliyor.
Küresel resim ve olası iş birlikleri
Açık kaynaklara göre 15 ülkede 51 SMR tasarımı ön lisans/lisans aşamasında. Uluslararası basında, Türkiye’nin SMR alanında ABD’li şirketlerle ilerleyebileceğine dair değerlendirmeler yer alıyor. Prof. Kumbaroğlu, kamu-özel iş birliği modeline, özellikle yerli savunma sanayii firmalarının kritik alt sistem ve imalat süreçlerinde rol üstlenebileceğine dikkat çekiyor.
“Nükleer rönesans” kapısı
Uzmanlara göre, SMR programının başarıyla yürütülmesi; imalat, tedarik zinciri, sertifikasyon ve regülasyon ekosisteminde yerlilik oranını artırarak **“Türkiye’nin nükleer rönesansı”**nın önünü açabilir. Bu, hem dışa bağımlılığın azaltılması hem de yüksek katma değerli ihracat için stratejik bir sıçrama anlamına geliyor.
Gündemde Antalya da var
SMR’ye yönelik küresel ilgiyi besleyen bir diğer gelişme, IAEE Ortadoğu ve Orta Asya Konferansının Aralık ayında Antalya’da yapılacak olması. Etkinlikte yeni teknolojiler ve güncel politika-pazar gelişmeleri masaya yatırılacak.
