ABD Başkanı Donald Trump, gümrük vergilerinden elde edilen gelirin federal gelir vergisini azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak için kullanılabileceğini öne sürüyor. Ancak vergi uzmanları, tarifelerin gelir vergisinin yerini almasının matematiksel olarak mümkün olmadığını ve böyle bir adımın ekonomik olarak düşük ve orta gelirli aileleri olumsuz etkileyeceğini belirtiyor.
Trump, 2 Aralık’taki Kabine toplantısında, uygulanan yüksek tarifelerin “çok büyük gelir sağladığını” ve gelecekte gelir vergisinin gerek kalmayabileceğini söyledi. Ancak uzmanlara göre tarifelerin maliyeti genellikle ABD şirketlerine ve tüketicilere yansıyor.
Vergi analizlerine göre:
-
Mevcut tarifeler 10 yılda yaklaşık 2,1 trilyon dolar gelir sağlayabilir.
-
Aynı dönemde bireysel gelir vergilerinin getirisi 32 trilyon dolar olacak.
-
Yıllık 2,7 trilyon dolarlık gelir vergisi gelirine karşılık, 2025’te tarifeler yalnızca 195 milyar dolar topladı.
Uzmanlar, tarifelerin asla gelir vergisinin yerini alacak seviyeye ulaşamayacağını, çünkü ithalat hacminin bu geliri karşılamaya yetmeyeceğini ifade ediyor.
Ayrıca Trump’ın önerdiği 2.000 dolarlık “tarife temettüsü” ödeme fikri de matematiksel olarak mümkün değil; çünkü böyle bir ödeme 300–600 milyar dolara mal olur ve mevcut tarife gelirleri bunu karşılamıyor.
Ekonomistlere göre, tarifeleri aşırı artırmak da çözüm değil; çünkü oranlar çok yükselirse Amerikalılar ithal ürün almamaya başlayacak ve gelir daha da düşecek.
Gelir vergisi ile tarifeler arasındaki farklara dikkat çeken uzmanlar, tarifelerin düz ve hafif geriletici (regressive) bir yük getirdiğini; gelir vergisinin ise ilerici olduğunu, yani yüksek gelirlilerden daha fazla vergi aldığını vurguluyor. Bu nedenle tarifelerle gelir vergisini değiştirmek, en çok düşük gelirli ailelere zarar verecek.
