Suriye siyasetinde yeni bir dönüm noktası yaşanıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye lideri Ahmed Şara, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden tam on yıl sonra, ilk kez Moskova’da bir araya geldi.
Şara, Putin’den Esad ve Ailesinin İadesini İsteyecek
Reuters ve AFP’ye konuşan Suriyeli kaynaklara göre, Şara görüşmede “Esad ve ailesinin Suriyelilere karşı işledikleri suçlardan yargılanmak üzere iadesini” talep edecek.
Toplantı, Suriye iç savaşının ardından iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden şekillendiği kritik bir dönemde gerçekleşti. Kremlin, görüşmenin basına kapalı yapılacağını ve ortak basın toplantısı düzenlenmeyeceğini duyurdu.
“Rusya ile Anlaşmalara Sadığız”
Görüşme öncesi kısa bir açıklama yapan Ahmed Şara, iki ülke arasındaki ilişkilerin korunacağını vurguladı:
“Rusya ile bizi bağlayan köklü ilişkilerimiz var. Geçmişte yapılan tüm anlaşmalara sadığız ve bu ilişkilerin doğasını yeniden tanımlamayı hedefliyoruz.”
Putin ise Suriye’de yapılan meclis seçimlerini tebrik ederek, “Bu sizin için büyük bir başarı. Ülkenizdeki tüm siyasi güçler arasında diyaloğu güçlendirecek” dedi.
Esad Ailesinin Akıbeti: İade Talebi Gündemde
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, Esad ailesine “tehdit altında oldukları” gerekçesiyle Rusya’da sığınma hakkı verildiğini söyledi.
Ancak diplomatik kaynaklar, Şara’nın “Esad’ın iadesi ve savaş suçları mahkemesinde yargılanması” konusunu gündeme taşıyacağını doğruladı.
Suriye kaynakları, yeni yönetimin Rusya’dan ayrıca, Esad yanlısı güçlerin yeniden silahlandırılmayacağına dair güvence isteyeceğini belirtiyor.
Askerî Üsler ve Enerji Anlaşmaları Masada
Kremlin açıklamasına göre, görüşmede Rusya’nın Suriye’deki askeri üslerinin geleceği de ele alınacak.
Moskova, hâlihazırda Lazkiye’deki Hmeimim Hava Üssü ve Tartus’taki deniz üssünü kullanmaya devam ediyor. Ayrıca Rus askerleri, Kamışlı Havaalanı’nda da konuşlu bulunuyor.
Uzmanlara göre Şara’nın “anlaşmalara bağlıyız” mesajı, bu üslerin açık kalacağı anlamına geliyor.
Bunun yanında iki ülke arasında enerji alanında yeni iş birliği anlaşmaları yapılması bekleniyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, “Rus şirketleri uzun süredir Suriye petrol sahalarında faaliyet gösteriyor. Şimdi bu sahaları yeniden canlandırma zamanı,” ifadelerini kullandı.
Moskova’daki Esad Ailesi: Lüks ve Gizem İç İçe
Rusya, 2015’te Esad yönetimini destekleyerek savaşın gidişatını değiştirmişti. Ancak 2024 sonunda HTŞ liderliğindeki muhalif güçlerin Şam’ı ele geçirmesiyle Esad yönetimi devrildi.
Kısa bir süre sonra Esad ve ailesi Moskova’ya kaçmış, Rus devlet medyası onlara “insani gerekçelerle sığınma hakkı” verildiğini duyurmuştu.
Financial Times’ın 2019 tarihli araştırmasına göre, Esad ailesi iç savaş döneminde Moskova’da en az 18 lüks daire satın aldı ve milyonlarca dolarlık servetini buraya aktardı.
