Türkiye’nin yıllardır titizlikle muhafaza ettiği Siloam (Silvan) Yazıtı yeniden gündemde. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Mescid-i Aksa yakınındaki tünellerde yaptığı konuşmada yazıtı Türkiye’den talep ettiğini; ancak o yıllarda yükselen seçmen desteğiyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olan Recep Tayyip Erdoğan’ın sergilediği kararlı tutum nedeniyle bunun gerçekleşmediğini öne sürdü. Netanyahu, 1998’de dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz’a “Müzelerimizde binlerce Osmanlı eseri var; beğendiğini seç, Silvan Yazıtı ile takas edelim” teklifinde bulunduğunu, buna olumsuz yanıt aldığını anlattı.
Erdoğan’dan sert yanıt: Kudüs’ün haysiyetini kirletmeyiz
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu’nun “Kudüs bizim şehrimiz” sözlerine karşı, Kudüs-ü Şerif’in tüm inançlar için barış ve esenlik yurdu olması gerektiğini, Müslümanların, Hristiyanların ve Musevilerin haklarına asırlar boyunca riayet edildiğini vurguladı. “Kudüs-ü Şerif’i namahrem ellere kirlettirmeyiz” diyen Erdoğan, Doğu Kudüs’teki haklardan tek bir adım geri atılmayacağını ve 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletinin kurulması için Türkiye’nin mücadelesini sürdüreceğini ifade etti.
Siloam Yazıtı neden Türkiye’de?
Siloam Yazıtı MÖ 8. yüzyıla tarihlenir; Kral Hizkiya döneminde açılan su tünelinin tamamlanışını anlatır. 1880’de Kudüs’te keşfedildikten sonra, Kudüs Osmanlı toprağıyken İstanbul’a getirilmiş ve İstanbul Arkeoloji Müzesi koleksiyonuna girmiştir. Dolayısıyla eser, hukuken ve tarihî süreç gereği Türkiye’nin koruması altındadır. Yazıt, Kudüs’te bugüne dek bulunmuş en eski ve en uzun İbranice metinlerden biri kabul edilir; arkeolojik değerinin ötesinde, bölgenin tarihsel altyapısını aydınlatır.
Siloam Yazıtı’ndaki İbranice ifadelerin Türkçe karşılığı
Yazıtta, tünelin iki uçtan kazılarak birleştiği an ve o anın heyecanı betimlenir. Metnin anlamı özetle şöyledir:
-
Tünel kazısı tamamlandığında, işin nasıl ilerlediği anlatılır.
-
Kazıcılar balyoz ve keskileriyle karşılıklı çalışırken arada yalnızca üç arşın mesafe kalır.
-
O sırada bir işçinin arkadaşına seslendiği duyulur; çünkü sağ ve soldaki kayada bir çatlak belirir.
-
İki ekip buluştuğunda, kazıcılar aletlerini birbirlerine doğru sallayarak tüneli birleştirir.
-
Böylece kaynaklardan havuza doğru bin iki yüz arşın boyunca su akışı sağlanır.
