Türk Hava Kuvvetleri’ne ait F-16 savaş uçakları, Karadeniz’de Türk hava sahasına yaklaşan kimliği belirsiz bir insansız hava aracını (İHA) vurarak düşürdü. Milli Savunma Bakanlığı, hava sahası güvenliği kapsamında tespit edilen hava izinin bir süre takip edildiğini ve meskun mahal dışındaki emniyetli bir bölgede imha edildiğini açıkladı.
Bakanlık açıklamasına göre, Karadeniz üzerinde tanımlanamayan bir hava izi radarlar tarafından tespit edildi. Alarm reaksiyon görevi kapsamında bölgeye yönlendirilen F-16’lar, söz konusu hedefin kontrolden çıktığı değerlendirilen bir İHA olduğunu belirledi. İHA, herhangi bir risk oluşturmaması amacıyla yerleşim alanlarından uzak bir noktada vurularak düşürüldü.
Olayın yaşandığı saatlerde bölgede tanımsız bir hava cismi görüldüğüne dair bildirimler üzerine sivil havacılık trafiğinde de geçici önlemler alındı. Ankara Esenboğa Havalimanı’nda iniş ve kalkışlar kısa süreliğine durdurulurken, bazı uçuşlar İstanbul ve Konya’ya yönlendirildi. İHA’nın, Türk hava sahasına girişinin ardından meskun mahalden uzaklaştırılarak Çankırı yakınlarında düşürüldüğü değerlendiriliyor.
Düşürülen İHA’nın modeli ve menşeine ilişkin resmî bir açıklama henüz yapılmadı. İlk değerlendirmelerde, aracın Ukrayna-Rusya Savaşı bağlamında Karadeniz havzasında faaliyet gösteren unsurlardan biri olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Yetkililer, İHA’nın seyrüsefer, veri bağlantısı ya da GNSS tabanlı yönlendirme sistemlerinde yaşanan bir arıza nedeniyle kontrol kaybı yaşamış olabileceğini belirtiyor.
Uzmanlar, Ukrayna-Rusya Savaşı süresince Karadeniz ve çevresinde benzer vakaların daha önce de yaşandığına dikkat çekiyor. Son dönemde hem hava hem de deniz unsurlarında artan insansız sistem hareketliliği, bölgedeki güvenlik risklerini daha karmaşık bir hâle getiriyor.
Daha önce de Türkiye’de Rusya’ya ait Orlan-10 tipi İHA’ların Gümüşhane ve Sakarya’da tespit edilerek ele geçirildiği biliniyor. Benzer şekilde Polonya, Romanya, Bulgaristan, Moldova, Finlandiya ve Baltık ülkelerinde de Rus menşeli olduğu değerlendirilen çok sayıda İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından imha edildiği açıklanmıştı.
Açık kaynak analizlerde, özellikle Gerbera tipi İHA’ların düşük maliyetli ve aldatıcı nitelikte olduğu, hava savunma ağlarını test etmek amacıyla kullanıldığı ifade ediliyor. Karadeniz’de düşürülen İHA’nın da bu profile uyup uymadığı yapılacak teknik incelemeler sonrası netlik kazanacak.
