İran’da akşam saatlerinde ülke genelinde internet erişimi kesildi. Londra merkezli internet izleme kuruluşu NetBlocks, kesintinin ülke çapında protesto çağrılarının ardından, kalabalıkların sokaklara çıkmasıyla eş zamanlı olarak başladığını duyurdu. Tahran merkezli bazı yayın organları da kesintiyi doğruladı.
İnternet erişiminin durdurulması, güvenlik güçlerinin sert müdahalelerine rağmen başkent Tahran başta olmak üzere ülke genelinde hükümet karşıtı gösterilerin sürdüğü bir dönemde yaşandı. NetBlocks, uygulamanın protestoları hedef alan dijital sansür önlemlerinin bir parçası olduğunu ve kamunun kritik bir anda iletişim kurma hakkını engellediğini bildirdi.
İran’da geçmiş yıllarda da benzer kesintiler uygulanmıştı. 2009, 2019 ve 2022’de yaşanan kitlesel protestolar sırasında internet erişimi sınırlandırılmış, bu dönemlerde göstericilere yönelik ölümcül müdahaleler protesto hareketlerinin bastırılmasıyla sonuçlanmıştı.
Ülkede sosyal medya platformlarına erişim, olağan dönemlerde dahi sık sık kısıtlanıyor. Resmi engellemeler nedeniyle çok sayıda kullanıcı, erişim sağlamak için VPN kullanıyor.
NetBlocks’un “dijital karartma” olarak tanımladığı kesintinin, İran genelinde saat 20.00’de yapılan protesto çağrısının ardından başladığı belirtildi. Protesto çağrısı, sürgünde bulunan Rıza Pehlevi tarafından yapılmıştı.
Bu arada Birleşik Krallık’ta milletvekili Tom Tugendhat, parlamentoda yaptığı açıklamada, Rus kargo uçaklarının Tahran’a iniş yaptığı ve ülkeden yüklü miktarda altının çıkarıldığına dair bilgiler bulunduğunu söyledi. Tugendhat, bu iddiaların hangi raporlara dayandığını netleştirmedi.
Aynı oturumda konuşan Birleşik Krallık Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bakanı Hamish Falconer, söz konusu iddialara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşamayacağını belirtti. Falconer, İran halkının toplanma ve protesto hakkının temel bir hak olduğunu ve İran makamları tarafından bu haklara saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
Tugendhat daha önce yaptığı açıklamalarda, İran yönetimindeki bazı üst düzey isimlerin olası bir iktidar değişikliği ihtimaline karşı yabancı istihbarat servisleriyle temas kurmuş olabileceğini öne sürmüştü.
İran’da 28 Aralık’tan bu yana süren hükümet karşıtı protestolar, İslam Cumhuriyeti yönetiminin yaklaşık 50 yıllık iktidarına yönelik en ciddi meydan okumalardan biri olarak değerlendiriliyor. ABD merkezli insan hakları kuruluşu HRANA, protestolar sırasında 34 gösterici ile 2 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
